Samenvatting

Grammatica-overzicht · Naamvallen in de zin

Het overzicht voor vorm, functie, ontledingsvraag en vertaling.

1

Syntaxis van de naamvallen

Vorm, functie, herkenning, ontledingsvraag, vertaling en voorbeeld in één overzicht.

Naamval	Functie in de zin	Hoe herken je het?	Ontledingsvraag	Typische vertaling	Voorbeeld	Tip
nominatief	O onderwerp	Het woord of de woordgroep die zegt wie of wat iets doet of is.	Wie/wat + PV?	gewoon als onderwerp	Marcus venit.	Past bij de persoonsvorm.
nominatief	NWDG naamwoordelijk deel van het gezegde	Komt voor bij een koppelwerkwoord zoals esse. Het zegt wie, wat of hoe het onderwerp is.	Wie/wat/hoe is het onderwerp?	is / wordt / blijft ...	Marcus consul est.	Bij esse staat er geen lijdend voorwerp.
accusatief	LV lijdend voorwerp	Het woord of de woordgroep die zegt wie of wat het onderwerp doet, ziet, geeft, neemt ...	Wie/wat + PV + O?	gewoon als lijdend voorwerp	Ariadna signa dat.	Zonder voorzetsel is een accusatief vaak LV.
accusatief	BWB bijwoordelijke bepaling met voorzetsel	Er staat een voorzetsel voor. De hele voorzetselgroep geeft extra info bij de handeling.	Waarheen? Wanneer? Waar? + PV + O?	volgens het voorzetsel, vaak naar / bij / in ...	in oppidum	Let op het voorzetsel: dat bepaalt vaak de vertaling.
genitief	BVB bijvoeglijke bepaling	Het woord zegt iets meer over een zelfstandig naamwoord.	Welke? Van wie? Van wat?	meestal met van	filius regis	Zoek bij welk substantief de genitief hoort.
datief	MV meewerkend voorwerp	Het woord zegt aan wie iets gegeven, gezegd of getoond wordt.	Aan wie + PV + O + LV?	met aan	regi signa dat.	De ontvanger is vaak MV.
datief	BWB voor- of nadeel	Het woord zegt voor wie iets gebeurt. Dit is niet hetzelfde als MV.	Voor wie + PV + O + LV?	met voor	puero laborat.	Niet elk datiefwoord is automatisch MV.
ablatief	BWB bijwoordelijke bepaling zonder voorzetsel	Het woord geeft extra info over plaats, tijd, middel, manier of oorzaak.	Waar? Wanneer? Waarmee? Hoe? Waardoor?	vaak met in / op / met / door	gladio pugnat.	De context beslist de precieze vertaling.
ablatief	BWB bijwoordelijke bepaling met voorzetsel	Er staat een voorzetsel voor. De hele voorzetselgroep geeft extra info bij de handeling.	Waar? Waarmee? Waardoor? + PV + O?	volgens het voorzetsel, vaak in / op / met / uit / door ...	in villa	Let op: sommige voorzetsels vragen accusatief, andere ablatief.