Samenvatting

Grammatica-overzicht · Naamwoorden

Verbuigingsmodellen en voornaamwoorden volgens de cursus.

1

1e klasse

Substantieven

	enkelvoud			meervoud
	m.	vr.	onz.	m.	vr.	onz.
nominatief	avus	rosa	donum	avi	rosae	dona
accusatief	avum	rosam	donum	avos	rosas	dona
genitief	avi	rosae	doni	avorum	rosarum	donorum
datief	avo	rosae	dono	avis	rosis	donis
ablatief	avo	rosa	dono	avis	rosis	donis

Adjectieven: bonus, bona, bonum

	enkelvoud			meervoud
	m.	vr.	onz.	m.	vr.	onz.
nominatief	bonus	bona	bonum	boni	bonae	bona
accusatief	bonum	bonam	bonum	bonos	bonas	bona
genitief	boni	bonae	boni	bonorum	bonarum	bonorum
datief	bono	bonae	bono	bonis	bonis	bonis
ablatief	bono	bona	bono	bonis	bonis	bonis

2

2e klasse

Substantieven: dux, corpus

	enkelvoud		meervoud
	m./vr.	onz.	m./vr.	onz.
nominatief	dux	corpus	duces	corpora
accusatief	ducem	corpus	duces	corpora
genitief	ducis	corporis	ducum	corporum
datief	duci	corpori	ducibus	corporibus
ablatief	duce	corpore	ducibus	corporibus

Adjectief: fortis

	enkelvoud			meervoud
	m.	vr.	onz.	m.	vr.	onz.
nominatief	fortis	fortis	forte	fortes	fortes	fortia
accusatief	fortem	fortem	forte	fortes	fortes	fortia
genitief	fortis	fortis	fortis	fortium	fortium	fortium
datief	forti	forti	forti	fortibus	fortibus	fortibus
ablatief	forti	forti	forti	fortibus	fortibus	fortibus

3

3e klasse

Substantieven: fructus en res

	fructus		res
	enk.	mv.	enk.	mv.
nominatief	fructus	fructus	res	res
accusatief	fructum	fructus	rem	res
genitief	fructus	fructuum	rei	rerum
datief	fructui	fructibus	rei	rebus
ablatief	fructu	fructibus	re	rebus

4

Voornaamwoorden

Persoonlijke voornaamwoorden

	enkelvoud				meervoud
	1e persoon		2e persoon		1e persoon		2e persoon
nominatief	ego	ik	tu	jij, u	nos	wij	vos	jullie
accusatief	me	mij, me	te	jou, je, u	nos	ons	vos	jullie

Bezittelijke voornaamwoorden

	enkelvoud			meervoud
	m.	vr.	onz.	m.	vr.	onz.
nominatief	meus	mea	meum	noster	nostra	nostrum
accusatief	meum	meam	meum	nostrum	nostram	nostrum
genitief	mei	meae	mei	nostri	nostrae	nostri
datief	meo	meae	meo	nostro	nostrae	nostro
ablatief	meo	mea	meo	nostro	nostra	nostro

is, ea, id

	enkelvoud			meervoud
	m.	vr.	onz.	m.	vr.	onz.
nominatief	is	ea	id	ii	eae	ea
accusatief	eum	eam	id	eos	eas	ea
genitief	eius	eius	eius	eorum	earum	eorum
datief	ei	ei	ei	eis/iis	eis/iis	eis/iis
ablatief	eo	ea	eo	eis/iis	eis/iis	eis/iis

hic, haec, hoc

	enkelvoud			meervoud
	m.	vr.	onz.	m.	vr.	onz.
nominatief	hic	haec	hoc	hi	hae	haec
accusatief	hunc	hanc	hoc	hos	has	haec
genitief	huius	huius	huius	horum	harum	horum
datief	huic	huic	huic	his	his	his
ablatief	hoc	hac	hoc	his	his	his

ille, illa, illud

	enkelvoud			meervoud
	m.	vr.	onz.	m.	vr.	onz.
nominatief	ille	illa	illud	illi	illae	illa
accusatief	illum	illam	illud	illos	illas	illa
genitief	illius	illius	illius	illorum	illarum	illorum
datief	illi	illi	illi	illis	illis	illis
ablatief	illo	illa	illo	illis	illis	illis

5

Vertaalhulp naamvallen

Naamval	Functie in de zin	Hoe herken je het?	Ontledingsvraag	Typische vertaling	Voorbeeld	Tip
nominatief	O onderwerp	Het woord of de woordgroep die zegt wie of wat iets doet of is.	Wie/wat + PV?	gewoon als onderwerp	Marcus venit.	Past bij de persoonsvorm.
nominatief	NWDG naamwoordelijk deel van het gezegde	Komt voor bij een koppelwerkwoord zoals esse. Het zegt wie, wat of hoe het onderwerp is.	Wie/wat/hoe is het onderwerp?	is / wordt / blijft ...	Marcus consul est.	Bij esse staat er geen lijdend voorwerp.
accusatief	LV lijdend voorwerp	Het woord of de woordgroep die zegt wie of wat het onderwerp doet, ziet, geeft, neemt ...	Wie/wat + PV + O?	gewoon als lijdend voorwerp	Ariadna signa dat.	Zonder voorzetsel is een accusatief vaak LV.
accusatief	BWB bijwoordelijke bepaling met voorzetsel	Er staat een voorzetsel voor. De hele voorzetselgroep geeft extra info bij de handeling.	Waarheen? Wanneer? Waar? + PV + O?	volgens het voorzetsel, vaak naar / bij / in ...	in oppidum	Let op het voorzetsel: dat bepaalt vaak de vertaling.
genitief	BVB bijvoeglijke bepaling	Het woord zegt iets meer over een zelfstandig naamwoord.	Welke? Van wie? Van wat?	meestal met van	filius regis	Zoek bij welk substantief de genitief hoort.
datief	MV meewerkend voorwerp	Het woord zegt aan wie iets gegeven, gezegd of getoond wordt.	Aan wie + PV + O + LV?	met aan	regi signa dat.	De ontvanger is vaak MV.
datief	BWB voor- of nadeel	Het woord zegt voor wie iets gebeurt. Dit is niet hetzelfde als MV.	Voor wie + PV + O + LV?	met voor	puero laborat.	Niet elk datiefwoord is automatisch MV.
ablatief	BWB bijwoordelijke bepaling zonder voorzetsel	Het woord geeft extra info over plaats, tijd, middel, manier of oorzaak.	Waar? Wanneer? Waarmee? Hoe? Waardoor?	vaak met in / op / met / door	gladio pugnat.	De context beslist de precieze vertaling.
ablatief	BWB bijwoordelijke bepaling met voorzetsel	Er staat een voorzetsel voor. De hele voorzetselgroep geeft extra info bij de handeling.	Waar? Waarmee? Waardoor? + PV + O?	volgens het voorzetsel, vaak in / op / met / uit / door ...	in villa	Let op: sommige voorzetsels vragen accusatief, andere ablatief.